Preventie
Geïndiceerde en zorg gerelateerde individuele preventie behoort tot de kerntaken van de huisarts. Populatiescreening behoort hier niet toe. In ruim de helft van de NHG-standaarden komen leefstijl en preventie aan de orde. De LHV maakt zich er sterk voor dat huisartsen hun kerntaken kunnen blijven uitvoeren. Daarnaast is de huisarts betrokken bij het Bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker en voert de huisarts de griep- en pneumokokkenvaccinaties uit.
Bevolkingsonderzoek
LHV is samen met het NHG betrokken bij landelijke bevolkingsonderzoeken, die door het RIVM worden gecoördineerd. Het gaat daarbij om de volgende bevolkingsonderzoeken:
Vaccinaties
De huisarts heeft een uitvoerende rol bij de griepvaccinaties (NPG: nationaal programma griepvaccinaties) en pneumokokkenvaccinaties (NPPV: nationaal programma pneumokokkenvaccinaties voor volwassenen). De huisarts heeft geen rol in de selectie van patiënten en uitvoering van de COVID-19-vaccinaties.
Lees meer over de verschillende zaken die bij de griep- en pneumokokkenvaccinaties komen kijken:
- Declaratie en vergoedingen van vaccinaties. De vergoeding van de vaccinaties in het kader van het NPG en NPPV verloopt via de Stichting Nationaal Programma Griepvaccinaties (SNPG).
- Voor de kosten die je declareert als de patiënt zelf om een griepvaccinatie of pneumokokkenvaccinatie vraagt (dus buiten het nationale vaccinatie programma om), gelden voor beide vaccinaties verschillende regels. Bekijk onze pagina Declareren en tarieven voor meer informatie en de tarieven voor de griep- en pneumokokkenvaccinatie.
Nieuws over vaccinaties
De overheid zet vol in op preventie. Met een veelheid van akkoorden probeert zij burgers ertoe te bewegen gezonder te
VWS-staatssecretaris Van Ooijen schetst in een brief aan de Tweede Kamer hoe hij de toekomst van het vaccinatiestelsel in Nederland
Na een uitgebreide ledenraadpleging heeft de landelijke ledenvergadering van de LHV op 24 mei een standpunt ingenomen over een toekomstige
Op welke gebieden van preventie is de LHV actief?
De LHV participeert in diverse landelijke overleggen rondom preventie en leefstijl. We trekken hierin samen op met NHG en KNMG.
Stoppen met roken
De LHV heeft eerder het deelakkoord Roken van het Nationaal Preventie Akkoord (NPA) ondertekend. Ook onderschrijven we de zorgstandaard Tabaks- en Nicotineverslaving (Zorgstandaard Tabaks- en nicotineverslaving – Trimbos-instituut). In 2026 is het partnership Stoppen met Roken opgeven. Het kwaliteitsregister voor SMR-coaches dat eerder onder het partnership viel is ondergebracht bij kwaliteitsregister SMR.
Vanaf 2027 zijn er een aantal wijzigingen in de Stoppen met Roken-zorg.
Het very brief advice behoort tot het basisaanbod huisartsenzorg. De huisarts kan er daarnaast voor kiezen om als aanvullend aanbod gedragsmatige SMR behandeling aan te bieden.
De gemiddelde tijdsinvestering voor deze gedragsmatige interventie in de huisartsenpraktijk varieert tussen de 4×10 minuten (zorgstandaard) en 1,5 uur (NHG behandelrichtlijn). In de praktijk wordt deze zorg vaak verleent door de POH. Registratie als SMR-coach is hiervoor geen verplichting.
Een patiënt kan ondersteunende farmacologische behandeling voor het stoppen met roken vergoed krijgen als dit wordt aangeboden in een traject met gedragsmatige behandeling.
In de zorgstandaard wordt daarnaast nog (extra) intensieve gedragsmatige behandeling beschreven. Deze gedragsmatige behandeling is voorbehouden aan geregistreerd SMR coaches conform de kwaliteitseisen van de kwaliteitsregister SMR. Een huisarts of POH die is geregistreerd als SMR coach kan deze zorg aanbieden in de praktijk.
Natuurlijk is het ook mogelijk om te verwijzen voor gedragsmatige SMR behandeling naar externe SMR-zorgaanbieders. Enkel het very brief advice behoort tot het basisaanbod. In de zorgstandaard is afgesproken dat de externe aanbieder zelf verantwoordelijk is om goede afspraken te maken rondom eventueel aanbod van medicamenteuze ondersteuning en dat dit niet zomaar teruggelegd kan worden bij de huisarts.
PrEP
In 2019 is een pilot gestart voor het preventief gebruik van hiv-remmers (PrEP) voor een periode van 5 jaar. In deze periode wordt PREP vergoed voor een hoogrisicogroep van mannen die seks hebben met mannen (MSM) en transgender personen. Het ministerie van VWS heeft de PrEP-zorg belegd bij de GGD. De verstrekking en bijbehorende driemaandelijkse medische begeleiding voor PrEP-gebruikers wordt georganiseerd vanuit alle GGD-regio’s. In augustus 2024 liep de periode van 5 jaar af en wordt deze zorg voortgezet. De financiering vindt plaats vanuit de regeling aanvullende seksuele gezondheid.
Daarnaast kunnen huisartsen PREP-zorg bieden. De verstrekking van PrEP en de bijbehorende begeleiding zijn geen basishuisartsenzorg. Het bieden van PrEP-zorg vereist bekwaamheid van de huisarts door middel van scholing en monitoring om het goed voor te kunnen schrijven. Deskundige huisartsen die kennis hebben genomen van de vigerende richtlijn kunnen PrEP voorschrijven. Structurele begeleiding waarbij aandacht is voor counseling en monitoring voorafgaand en tijdens het gebruik van PrEP is hierbij essentieel. Denk hierbij aan 4 keer per jaar controle.
Meer informatie over PrEP bij het NHG
KNMG
Voor preventieonderdelen die grotendeels buiten de zorg liggen of voor alle artsen relevant zijn, trekken we samen op met de KNMG.
Preventieprogramma’s en de rol van de huisarts
De kosten en werklasten van chronische ziekten en vergrijzing maken de zorg onbetaalbaar en onuitvoerbaar. De overheid probeert door een pakket van maatregelen vooral buiten de zorg, maar ook binnen de zorg hierop invloed uit te oefenen. Lees hieronder de verschillende programma’s en wat er van jou als huisarts in elk van de programma’s wordt verwacht.
De doelen in het akkoord richten zich op het jaar 2040:
- een rookvrije generatie
- minder overgewicht (van 50% naar 38% van de volwassenen)
- minder overmatig alcoholgebruik (van 8,9% naar 5%)
Stelling van de LHV en NHG:
- onderschrijven het deelakkoord roken;
- nemen deel aan het Partnership Stoppen met Roken en onderschrijven deZorgstandaard Tabaksverslaving.
Met het Gezond en Actief leven Akkoord (GALA) bouwen rijksoverheid, gemeenten, zorgverzekeraars en GGDGHOR aan het fundament voor een gerichte lokale en regionale aanpak op het gebied van preventie, gezondheid en sociale basis. Hiervoor maken we afspraken vanuit een gezamenlijke verantwoordelijkheid als rijksoverheid, gemeenten en zorgverzekeraars. Het GALA is daarmee voorwaardenscheppend voor andere akkoorden als het Integraal Zorg Akkoord (IZA).
Doelen
- Terugdringen gezondheidsachterstanden in de eerste 1000 dagen.
- Een gezonde sociale en fysieke leefomgeving.
- Het versterken van de sociale basis.
- Een gezonde leefstijl.
- Versterking van de mentale gezondheid.
- Vitaal ouder worden en langer meedoen.
- Bijdrage aan de houdbaarheid van de zorg: preventie in het zorgstelsel.
Rol van de huisarts
- Als onderdeel van een regionale/lokale keten wordt de huisarts 18 keer genoemd.
- Met twee specifieke taken: (uitvoerende) taak bij valpreventie en signalerende taakbij financiële problemen
In het IZA deelakkoord 5 Gezond leven en preventieakkoord worden doelen en taken van de curatieve zorg beschreven wat betreft gezond leven en preventie met daarbij aandacht voor de volgende zaken:
- De gezondheidsdoelen zoals opgenomen in het Preventieakkoord en de VWS- missie voor het Topsectorenbeleid op het terrein van:
- rookvrije generatie, kansrijke start, overgewicht en obesitas, alcoholgebruik, gezonde voeding richtlijnen en beweegrichtlijnen, mentale gezonde generatie;
- leven in goede gezondheid en terugdringen gezondheidsverschillen tussen de laagste en hoogste sociaaleconomische groepen (30%), afname ziektelast alsgevolg van ongezonde leefstijl en leefomgeving.
- De volgende aanvullende meer specifieke doelen:
- in 2030 is het aantal mensen dat professionele hulp zoekt voor depressieve klachten met 30% verminderd;
- voor mentale gezondheid worden in 2022 gezondheidsdoelen geformuleerd in overleg met veldpartijen op basis van het plan van aanpak ‘mentale gezondheid: van ons allemaal’.
De rol van de huisarts
- De preventieve rol van het hebben van een vaste huisarts wordt benoemd.
- Verder is er aandacht voor MTVDP.
Missie van de Coalitie Leefstijl in de Zorg: de inzet op gezonde leefstijl maakt per
1 januari 2025 integraal onderdeel uit van de reguliere zorg voor mensen met een gezondheidsklacht, aandoening of ziekte (risicogroepen en patiënten). Het is daarmee een vervolg op deelakkoord 5 van het IZA
De coalitie leefstijl in de zorg focust op leefstijl in de context van contact tussen mensen met fysieke of mentale klachten/aandoeningen en hun zorgprofessionals in de curatieve zorg of met betrouwbare digitale bronnen (zoals Thuisarts, specifieke eHealth tools en websites van patiëntenverenigingen).
Rol van de huisarts
- In 52 van de 100 NHG standaarden wordt aandacht besteed aan leefstijl.
- Het NHG en de LHV worden genoemd als partijen waarmee gesproken is en alspartijen die in de programmaraad zitten. Concreet zal het NHG meedenken en schrijven aan richtlijnen en informatiemateriaal zoals voor Thuisarts.
Het WOZO-programma bestaat uit verschillende maatregelen, initiatieven en projecten gericht op het anders organiseren van de ouderenzorg.
Randvoorwaarden:
- Samen vitaal ouder worden;
- Sterke basiszorg voor ouderen;
- Passende Wlz-zorg;
- Wonen en zorg voor ouderen;
- Arbeidsmarkt en Innovatie.
Rol van de huisarts
Geen specifieke.
Bekijk ook
Meer weten?
Meer weten over preventie en vaccinaties? Petra Meerkerk en Iddo de Ruiter, beide LHV-beleidsadviseur en huisarts, staan je graag te woord.
